Wie ben jij als het antwoord al klaarligt?
Op 29 september opende de interessegroep Persoonlijk Leiderschap en AI van KNVI en IPMA haar eerste cyclus. Een avond lang onderzochten we met professionals uit overheid, onderwijs, IT en advies wat AI doet met jou als leider. Hier volgt een korte terugblik op wat er onder dat gesprek bewoog.
AI verschuift eerst de verhouding tot kennis, en daarmee de bron van gezag. Wie gezag ontleende aan wat hij wist, of als eerste wist, merkt dat een chatbot die rol sneller vervult. Expertisegezag en informatiegezag komen onder druk te staan, waardoor het gezag dat in de relatie wordt toegekend aan gewicht wint. Een deelnemer beschreef hoe zijn leiderschap vroeger bestond uit kennis vooruit verzamelen en overdragen, terwijl hij nu mensen een richting op stuurt waarvan hij de bestemming zelf niet kent.
Opvallend was hoe vloeiend we spraken over tools, studenten, burgers en collega's die niet meekomen, en hoe moeizaam het gesprek over onszelf op gang kwam. Die neiging om het vraagstuk buiten jezelf te leggen is herkenbaar en menselijk, zeker online en in een groep die elkaar nog niet kent. Waar de persoonlijke laag wel opende, werd het gesprek wezenlijk, bijvoorbeeld toen iemand zich afvroeg waarom hij bij collega's stilstaat bij de achtergrond van hun oordeel en bij zichzelf zelden.
Een tweede spanning betrof de autoriteit die we systemen toekennen. We herkennen bias bij een mens snel en zien die bij een systeem gemakkelijk over het hoofd, omdat we het antwoord als waarheid behandelen. Dat antwoord is bovendien ontworpen om prettig te zijn, zodat de spiegel die AI ons voorhoudt standaard flatteert.
Voor leiderschap betekent dit dat je anderen pas kunt meenemen als je zelf de reis hebt gemaakt, en dat collectief leren georganiseerd moet worden zolang iedereen op een eigen eiland experimenteert. AI kan daarbij werken als een polsstok die je steviger laat staan, mits je weet waar je eigen stevigheid ophoudt en de geleende begint.
Op 27 oktober volgt webinar 1.2, waarin we het gesprek verbreden met perspectieven uit de leiderschapstheorie. Het programma richt zich op leden van KNVI en IPMA.
Aanmelden voor deze webinar kan hier!
